Wordt 75% van de cv's echt afgewezen door een ATS?
Je hebt het honderd keer gelezen: robots gooien drie van de vier cv's weg voordat een mens ze ziet. Dat getal is verzonnen. Wat ervoor in de plaats komt is minder eng en veel bruikbaarder.
Waar die 75% vandaan komt
De claim is terug te voeren op een verkooppraatje uit 2012 zonder bron, sindsdien herhaald door partijen die je er een oplossing voor verkopen. In de wetenschappelijke literatuur is geen onderzoek te vinden dat het getal onderbouwt. Toen recruiters werd gevraagd waar het vandaan kwam, wees 68% naar berichten op social media en nog eens 20% naar loopbaancoaches en cv-schrijfdiensten — mensen dus die verdienen aan die angst.
Wat een ATS echt doet
Een applicant tracking system is een database met een workflow eroverheen. Het verzamelt sollicitaties, leest ze uit naar velden, laat recruiters zoeken en sorteren, en houdt bij wie in welke fase zit.
In een onderzoek uit 2026 onder 25 Amerikaanse recruiters uit techniek, zorg, financiën, uitgeverij en retail zei 92% dat hun systeem niemand automatisch afwijst op opmaak, ontwerp, ontbrekende trefwoorden of een lage AI-matchscore. De 8% die wel automatisch afwees, deed dat alleen bij functies met keiharde eisen, zoals een diploma of bevoegdheid die je hebt of niet hebt.
Wat voelt als een robot die je wegstuurt, is dus meestal een mens: een recruiter met 300 sollicitaties, tien minuten en een zoekveld. Dat verschil is belangrijk, want het verandert waarop je moet optimaliseren. Je probeert geen parser te misleiden. Je probeert vindbaar en zichtbaar relevant te zijn voor een moe mens dat scant.
Zes regels die wél tellen
Uitleesfouten bestaan echt, ook al bestaat die massale afwijzing niet. Een cv dat slecht uitgelezen wordt, belandt met je functietitels in de verkeerde velden in de database — en dan ben je onzichtbaar in de zoekopdracht die de recruiter wél doet.
- Eén kolom, geen tekstvakken. Tweekolomsontwerpen worden dwars gelezen, waardoor je werkgever en je data door elkaar lopen. Dit is verreweg de meest voorkomende uitleesfout.
- Echte tekst, geen afbeelding. Een prachtig vormgegeven cv dat als plaatje is geëxporteerd, bevat geen enkel doorzoekbaar woord.
- Gewone kopjes. "Werkervaring", "Opleiding", "Vaardigheden". Niet "Mijn reis".
- Hun woorden voor jouw werk. Staat er "klantcontact" in de vacature en "dienstverlening" op je cv, dan vindt een zoekopdracht op het eerste jou niet. Spiegel hun termen, voor zover ze eerlijk op jou van toepassing zijn.
- Data in één vaste notatie, maand en jaar, bij elke functie.
- Stuur het formaat dat ze vragen. PDF, tenzij de vacature iets anders zegt. Noem het bestand naar jezelf en de functie.
Drie dingen waar je geen tijd aan moet besteden
Trefwoorden stapelen. Een blok termen onderaan verhoogt een score die meestal niet gebruikt wordt, en leest als wanhopig voor de mens die je bestand wél opent.
Witte tekst. Trefwoorden in wit op wit zijn zichtbaar in elke uitgelezen weergave en lezen als valsspelen. Het levert je een streep door je naam op, geen hogere plek.
"ATS-scores" die 98% beloven. Ze beoordelen je tegen een model van een systeem dat, blijkens het onderzoek hierboven, je meestal helemaal niet beoordeelt. Besteed dat uur liever aan de bovenste derde van je cv.
In Nederland
Nederlandse werkgevers draaien vaker AFAS, Recruitee, Homerun of Carerix dan de Amerikaanse systemen, en bureaus hebben hun eigen pakketten. Aan de regels hierboven verandert dat niets. Eén ding is hier wel anders: in gewone vacatures is de eisenlijst veel vaker een wensenlijst, dus bij 60% match is solliciteren de moeite waard. Bij een aanbesteding met knock-outcriteria wordt letterlijk getoetst — daar geldt het omgekeerde.
Wat mensen vragen
Heb ik per ATS een ander cv nodig?
Nee. Een schoon cv van één kolom in echte tekst wordt door alle gangbare systemen goed uitgelezen. Wat per sollicitatie verandert is de inhoud: de bovenste derde van je cv en de woorden die je voor je eigen werk gebruikt.
Is een PDF veilig?
Ja, zolang er echte tekst in staat en geen plaatje van een pagina. Probeer een zin uit je eigen PDF te selecteren; lukt dat niet, dan lukt het de parser ook niet.
Breekt een foto de parser?
Nee, maar hij wordt genegeerd. In Nederland is een foto optioneel en steeds vaker weggelaten; in Duitsland is hij nog gebruikelijk. Volg de norm van het land, niet de software.
Moet ik trefwoorden in witte tekst zetten?
Nooit doen. Het is zichtbaar in de uitgelezen weergave en het leest als bedrog.